Szkoła w chmurze – zdawalność matur, opinie i korzyści

Zastanawiasz się, jak wypada Szkoła w Chmurze na tle innych liceów i czy niższa zdawalność matur rzeczywiście powinna cię martwić? Chcesz zrozumieć, skąd biorą się głośne w mediach liczby i co w praktyce oznaczają dla uczniów? Z tego artykułu poznasz najważniejsze dane o wynikach egzaminów, opiniach i realnych korzyściach tej formy nauki.

Czym jest Szkoła w Chmurze i jak działa edukacja domowa?

Szkoła w Chmurze to niepubliczna, bezpłatna szkoła podstawowa i liceum ogólnokształcące, w której wszyscy uczniowie formalnie są w edukacji domowej. Oznacza to, że nie chodzą na codzienne lekcje w budynku szkoły, tylko uczą się poza nią, a placówka organizuje im egzaminy roczne i państwowe. W mijającym roku szkolnym z tej formy nauki korzystało około 28–30 tysięcy uczniów i ich rodzin.

Szkoła prowadzi rozbudowaną platformę online. Uczniowie mają dostęp do materiałów, kart pracy, konsultacji z nauczycielami oraz warsztatów kompetencji – od zajęć przedmiotowych po spotkania rozwijające umiejętności miękkie. Nauczyciele, jak podkreśla m.in. polonistka Magda Wojciechowska, starają się „łapać uczniów na tym, co wiedzą”, a nie tylko na brakach. System oceniania różni się od tradycyjnego, bo w ciągu roku nie ma kartkówek ani prac domowych, a o ocenie decyduje jeden egzamin roczny z częścią pisemną i ustną lub projektową.

Jak wygląda roczne ocenianie uczniów?

Egzamin roczny w Szkole w Chmurze ma zwykle dwie części. W pisemnej uczniowie rozwiązują test, który sprawdza opanowanie podstawy programowej, a w ustnej odpowiadają na pytania lub prezentują projekt przygotowany wcześniej. Nauczyciel na podstawie całego spotkania wystawia ocenę końcową z danego przedmiotu. Nie ma więc bieżących stopni za aktywność, klasówki czy prace domowe, które w tradycyjnej szkole „rozciągają” wynik w czasie.

Podczas egzaminu nauczyciele rozmawiają także o tym, co ucznia w danym roku szczególnie zainteresowało, jakie ma mocne strony i gdzie widać postęp. Dyrekcja przyznaje, że oceny mogą być wystawiane z większą życzliwością niż w typowym liceum, ale jednocześnie podkreśla, że uczniowie mogą nie zdać roku. Jeśli z więcej niż dwóch przedmiotów pojawia się ocena niedostateczna, uczeń nie ma prawa do poprawki i wraca do systemu szkoły publicznej, co wprost wynika z przepisów.

Jak wygląda zdawalność matur w Szkole w Chmurze?

Dane o wynikach matur w Szkole w Chmurze wzbudziły duże emocje, bo po raz pierwszy tak duża grupa – około 5 tysięcy maturzystów – zdawała egzamin w jednym miejscu, m.in. na stadionie Legii Warszawa. Okręgowe Komisje Egzaminacyjne i MEN podały konkretne liczby, które pozwalają porównać tę szkołę z innymi liceami ogólnokształcącymi.

Ogólny poziom zdawalności matury (tylko licea ogólnokształcące) w kraju to około 84–88 proc. w zależności od województwa. W Szkole w Chmurze zdawalność wyniosła między 62,58 proc. a 74,6 proc., w zależności od przyjętej metodologii i rocznika. Różnicę mocno nagłośniono, co wywołało krytyczne wypowiedzi m.in. wiceminister Katarzyny Lubnauer i minister Barbary Nowackiej.

Porównanie wyników z danymi krajowymi

Żeby lepiej zrozumieć sytuację, warto przyjrzeć się wynikom z poszczególnych przedmiotów obowiązkowych. Zestawienie danych krajowych, średnich dla liceów i rezultatów Szkoły w Chmurze pokazuje, że obraz nie jest jednowymiarowy. Z polskiego i angielskiego uczniowie „z Chmury” wypadają solidnie, a różnice pojawiają się głównie w matematyce.

Poniżej uproszczone porównanie średnich wyników z matury pisemnej 2024 (procent uzyskanych punktów):

Widzisz, że z języka angielskiego uczniowie Szkoły w Chmurze nie tylko dorównują liceom, ale wręcz wypadają nieco lepiej. Z języka polskiego wynik jest zbliżony do średniej szkół ponadpodstawowych, choć nieco niższy niż wyłącznie dla liceów. Najmocniej odstaje matematyka – tu różnice sięgają kilkunastu punktów procentowych.

Ilu uczniów faktycznie nie zdaje matury?

W debacie publicznej często pojawiało się stwierdzenie, że w Szkole w Chmurze „co czwarty maturzysta nie zdał”. Wiceminister Lubnauer mówiła o ponad 25 proc. uczniów, którzy nie zaliczyli egzaminu. Dyrekcja szkoły powołuje się jednak na metodologię Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, która wyróżnia trzy grupy maturzystów: tych, którzy zdali, tych z prawem do poprawki oraz tych, którzy egzaminu nie zdali i nie mają poprawki w sierpniu.

Według przedstawicieli Szkoły w Chmurze, w skali kraju 5 proc. maturzystów znajduje się w tej trzeciej grupie, a w ich placówce około 9 proc.. Różnica jest wyraźna, ale nie oznacza, że co czwarty uczeń „przepada”. Znaczna część osób z gorszym wynikiem ma prawo do poprawki, a szkoła nie stosuje typowych dla części placówek mechanizmów „odsiewu” uczniów przed maturą, którzy mogliby obniżyć statystyki.

Dlaczego wyniki w Szkole w Chmurze są niższe?

Pytanie o przyczyny niższej zdawalności matur i egzaminu ósmoklasisty pojawia się regularnie w wypowiedziach polityków, rodziców i samych uczniów. Część odpowiedzi wynika ze specyfiki edukacji domowej, część ze składu uczniów, a reszta z samego modelu pracy szkoły, który premiuje nieco inne cele niż wysokie miejsce w rankingach.

Dyrektorzy i rzecznicy Szkoły w Chmurze podkreślają, że placówka nie jest tworzona po to, by „wygrywać” w statystykach. Ich zdaniem matura to informacja zwrotna o tym, jak dany uczeń poradził sobie z konkretną formułą egzaminacyjną, a nie o całym jego potencjale czy wartości. Uczniowie przychodzą do szkoły z bardzo różnymi historiami, a część pojawia się tam, gdy tradycyjna szkoła przestała być możliwa z powodów zdrowotnych, emocjonalnych czy życiowych.

Kim są uczniowie Szkoły w Chmurze?

Dyrektorka Barbara Jędrusiak wprost mówi o tym, że wielu uczniów trafiło do Szkoły w Chmurze, bo „nie mieli innej alternatywy”. Pojawiają się osoby po epizodach depresyjnych, wypaleniu szkolnym, doświadczeniach przemocy rówieśniczej. Są też uczniowie łączący naukę z intensywnym sportem, muzyką czy inną pasją na poziomie międzynarodowym. Wśród przykładów padają igrzyska olimpijskie w Paryżu, prestiżowe konkursy skrzypcowe czy powrót do zdrowia po ciężkiej chorobie psychicznej.

W szkole uczą się dzieci artystów, naukowców, dziennikarzy, ale też polityków poprzedniego i obecnego rządu oraz urzędników stołecznych. Według dyrekcji niemal każdy z nich uważa swoją sytuację za wyjątkową. W sumie takich „wyjątkowych przypadków” jest jednak około 30 tysięcy. To pokazuje, że mówimy o populacji uczniów, która różni się od typowego liceum rejonowego.

Matematyka jako najsłabsze ogniwo

Analiza wyników jasno pokazuje, że najtrudniejszym przedmiotem dla maturzystów z Chmury jest matematyka na poziomie podstawowym. W skali kraju zdawalność z tego przedmiotu (tylko licea) wynosi około 91 proc., podczas gdy w Szkole w Chmurze – 73–77 proc. w zależności od województwa. Średni wynik procentowy także wypada niżej: 51,69 proc. lub 44,44 proc., przy około 68–69 proc. w skali kraju.

Przedstawiciele szkoły otwarcie mówią, że analizują przyczyny słabszych wyników z matematyki. Biorą pod uwagę sposób pracy uczniów w edukacji domowej, dostęp do konsultacji, a także możliwe braki wyniesione z wcześniejszych etapów kształcenia. Badane są również korelacje między egzaminami kwalifikacyjnymi a późniejszymi maturami, o co wnioskowało MEN oraz kuratoria.

W danych z CKE widać wyraźnie: język angielski w Szkole w Chmurze wypada powyżej średniej krajowej, matematyka wyraźnie poniżej, a polski zazwyczaj blisko średnich wyników dla szkół ponadpodstawowych.

Jak uczniowie i rodzice oceniają Szkołę w Chmurze?

W liczbach egzaminacyjnych nie widać subiektywnego doświadczenia ucznia i rodziny. Dyrekcja szkoły przytacza wyniki wewnętrznych badań, według których 84 proc. uczniów deklaruje znaczną poprawę jakości życia od momentu przejścia do Chmury. Dla części osób głównym celem nie jest wynik na maturze, ale np. wyjście z depresji, ograniczenie stresu czy pogodzenie nauki z wymagającą karierą sportową albo artystyczną.

Szkoła wskazuje, że młodzi ludzie w edukacji domowej częściej uczą się samodzielności i zarządzania czasem. Taki model wymaga od ucznia większej odpowiedzialności, ale w zamian daje elastyczność – można intensywnie trenować, podróżować, realizować projekty czy pracować. Dla jednych będzie to ogromna szansa, dla innych trudność, bo wymaga silnej motywacji wewnętrznej i wsparcia rodziców.

Jaką rolę odgrywa atmosfera i relacja z nauczycielem?

Nauczyciele w Szkole w Chmurze nie pracują z klasą w tradycyjnym rozumieniu. Częściej spotykają ucznia indywidualnie, podczas konsultacji lub egzaminu rocznego. W trakcie rozmowy pytają nie tylko o materiał, ale też o zainteresowania, mocne strony i sposób, w jaki uczeń sam planuje swoją naukę. Taki model sprzyja bardziej partnerskiej relacji i może obniżać szkolny stres, co dla wielu nastolatków jest ogromną zmianą.

Dyrekcja podkreśla, że w szkole nie funkcjonuje kultura „zaliczania za wszelką cenę”. Choć system oceniania jest przyjazny, uczniowie mogą nie zdać roku i rzeczywiście się to zdarza. Jędrusiak zaznacza, że w przeciwieństwie do popularnych wyobrażeń nie jest tak, że każdy w tej szkole kończy rok niezależnie od pracy czy obecności na egzaminach. Oceny mają być wystawiane rzetelnie, przy jednoczesnym nastawieniu na rozwój ucznia, a nie wyłącznie liczbę punktów.

Dla wielu rodzin największą wartością Szkoły w Chmurze nie jest wynik w tabeli CKE, ale odzyskane zdrowie psychiczne dziecka i możliwość nauki w swoim tempie.

Jakie są realne korzyści i ograniczenia nauki w Szkole w Chmurze?

Szkoła w Chmurze mocno akcentuje swoją misję. Celem jest wychowanie zdrowych, samodzielnych młodych ludzi, którzy dbają o siebie i o innych, a nie tylko spełniają wymogi kolejnych testów. Jednocześnie Ministerstwo Edukacji i kuratoria zapowiadają kontrole, analizę korelacji wyników egzaminów wewnętrznych i państwowych oraz ocen końcowych. To oznacza, że model szkoły będzie jeszcze uważniej obserwowany.

Z punktu widzenia ucznia i rodzica warto rozważyć zarówno plusy, jak i ograniczenia. Taki wybór nie jest dla każdego. Spójrz, jakie elementy najczęściej wracają w opiniach:

• większa elastyczność organizacji dnia i tygodnia nauki,
• możliwość łączenia szkoły z intensywnym sportem, muzyką czy inną pasją,
• mniej bieżącego stresu związanego z kartkówkami i ocenami cząstkowymi,
• konieczność samodzielnego planowania nauki i silnej motywacji,
• większa odpowiedzialność rodziców za codzienną edukację w domu,
• ryzyko niższych wyników egzaminacyjnych, szczególnie z matematyki,
• ograniczony kontakt bezpośredni z rówieśnikami z klasy na co dzień.

Dyrekcja argumentuje także, że dzięki istnieniu szkoły państwo polskie rocznie oszczędza około 50 milionów złotych, bo część kosztów edukacji przejmują rodziny. Szkoła podkreśla, że jej uczniowie to mniej niż 1 proc. wszystkich uczniów w Polsce, a mimo to stają się tematem dużych debat. Zwraca uwagę, że w kraju są szkoły z gorszymi wynikami egzaminów, które nie budzą podobnej fali krytyki.

Jeśli myślisz o takiej formie nauki dla siebie lub dziecka, warto przyjrzeć się własnym potrzebom. Zastanów się, czy priorytetem jest wysoki wynik w klasycznym rankingu liceów, czy bardziej cenisz elastyczność, spokój psychiczny i możliwość niestandardowej ścieżki rozwoju. To pytanie nie ma jednej dobrej odpowiedzi – liczy się dopasowanie do konkretnego ucznia.