Zabawki STEAM dla dzieci – czym są i dlaczego warto je wybierać?

Zabawki STEAM zachęcają dziecko do budowania, eksperymentowania i samodzielnego szukania rozwiązań. Zamiast prowadzić krok po kroku do jednego gotowego efektu, pozwalają sprawdzić własny pomysł, znaleźć błąd i spróbować jeszcze raz.

Dzięki temu zabawa może jednocześnie rozwijać logiczne myślenie, wyobraźnię przestrzenną, planowanie czy podstawowe umiejętności matematyczne.

Nie każda zabawka edukacyjna jest jednak zabawką STEAM. Liczy się przede wszystkim to, co dziecko może z nią zrobić i ile decyzji podejmuje samodzielnie.

Czym jest metoda STEAM i czym różni się od STEM?

Metoda STEAM łączy pięć obszarów nauki:

• Science, czyli naukę,

• Technology, czyli technologię,

• Engineering, czyli inżynierię,

• Arts, czyli sztukę,

• Mathematics, czyli matematykę.

Różnica między STEM a STEAM kryje się więc w literze „A”. Sztuka dodaje do nauki projektowanie, pracę z kolorem, formą i własnym pomysłem.

W praktyce dziecko nie musi nawet wiedzieć, że właśnie korzysta z kilku dziedzin jednocześnie. Budując most, może liczyć elementy, zastanawiać się nad stabilnością konstrukcji, dobierać jej kształt i sprawdzać, czy zaprojektowane rozwiązanie działa.

To właśnie istota STEAM w edukacji. Wiedza nie jest podzielona na osobne szufladki, tylko łączy się podczas jednego zadania.

Jak dziecko uczy się metodą STEAM?

Najczęściej zaczyna od problemu albo pytania: jak zbudować wyższą wieżę, żeby się nie przewróciła? Co zmienić w torze, żeby kulka przejechała całą trasę? Jak stworzyć symetryczną konstrukcję?

Potem pojawia się pomysł, pierwsza próba i test.

Jeżeli coś nie działa, dziecko może zmienić fragment konstrukcji zamiast zaczynać wszystko od początku. Błąd nie kończy więc zabawy. Staje się wskazówką.

Dorosły nie musi od razu podawać rozwiązania. Często więcej daje krótkie pytanie: „Co możesz tutaj zmienić?” albo „Dlaczego ta część się przewraca?”.

Taki sposób pracy zachęca do obserwowania zależności i wyciągania własnych wniosków.

Jakie umiejętności rozwijają zabawki STEAM?

Dobra zabawka STEAM dla dzieci może łączyć kilka rodzajów aktywności w jednej zabawie.

Podczas konstruowania dziecko ćwiczy planowanie i orientację przestrzenną. Liczenie elementów, tworzenie sekwencji czy porównywanie długości wprowadza matematykę. Budowanie wieży lub mostu pozwala obserwować zależności związane ze stabilnością i równowagą.

Do tego dochodzi kreatywność.

Nie chodzi przecież tylko o to, czy konstrukcja stoi. Dziecko może zdecydować, jak będzie wyglądała, jakie kolory wykorzysta i w jaki sposób połączyć poszczególne elementy.

Przy pracy grupowej pojawia się jeszcze komunikacja. Trzeba przedstawić swój pomysł, wysłuchać innych i wspólnie zdecydować, co poprawić.

Proste przykłady zabaw i projektów STEAM

Zajęcia STEAM nie muszą wymagać skomplikowanego scenariusza. Czasem wystarczy dobrze postawione zadanie.

Dziecko może:

• zbudować most i sprawdzić, co wpływa na jego stabilność,

• stworzyć wieżę z określoną liczbą elementów,

• ułożyć powtarzającą się sekwencję kolorów,

• zaprojektować przestrzenną figurę,

• zbudować trasę i sprawdzić, czy pojazd lub kulka pokonają ją zgodnie z planem,

• wspólnie z innymi dziećmi zaprojektować miasto lub większą konstrukcję.

Przy dłuższym projekcie STEAM można zacząć od pomysłu, przygotować pierwszą wersję, przetestować ją, wprowadzić poprawki, a na końcu poprosić dziecko o opowiedzenie, dlaczego wybrało właśnie takie rozwiązanie.

Dzięki temu ważny staje się nie tylko gotowy model, ale również droga, która do niego prowadziła.

Czy klocki magnetyczne pasują do nauki STEAM?

Tak, ponieważ pozwalają szybko budować, rozłączać elementy i zmieniać konstrukcję.

Dziecko może stworzyć model, sprawdzić go i niemal od razu zobaczyć, jaki efekt przyniosła zmiana jednego elementu. Ta sama grupa klocków może też posłużyć do budowy wielu zupełnie różnych rzeczy.

Dobrym przykładem są zabawki magnetyczne Magnicreatix, które można wykorzystać przy zadaniach konstrukcyjnych, matematycznych i projektowych. Dzieci mogą budować między innymi bryły, trasy czy tory kulkowe, a potem przebudowywać je i sprawdzać kolejne pomysły.

Sama obecność magnesów nie sprawia oczywiście, że każda zabawa automatycznie staje się zajęciem STEAM.

Znaczenie ma zadanie. Jeśli dziecko podejmuje decyzje, testuje własne rozwiązania i może je poprawiać, pojawia się najważniejszy element tej metody.

Jak wybrać dobrą zabawkę STEAM dla dziecka?

Najlepiej patrzeć nie tylko na opis na opakowaniu, ale na możliwości zabawy.

Dobra zabawka STEAM:

• pozwala stworzyć więcej niż jeden efekt,

• zachęca do eksperymentowania,

• daje możliwość poprawiania konstrukcji,

• nie wyręcza dziecka w podejmowaniu decyzji,

• odpowiada jego wiekowi i możliwościom,

• może być wykorzystana na kilka różnych sposobów.

Warto też zastanowić się, czy dziecko będzie mogło wrócić do zabawki z nowym pomysłem za kilka dni albo tygodni.

Bo właśnie wtedy nauka przez zabawę działa najciekawiej. Nie kończy się na wykonaniu jednej instrukcji. Dziecko może budować, testować i za każdym razem dojść do innego rozwiązania.

Artykuł sponsorowany